Burdasınız : Anasayfa > T > Tarih Nedir


Sponsorlu Baglantilar


Yaziyla ilgili Resimler

Tarih
Tarih Nedir
Ekleyen : admin Okunma : 1431
Ekl.: 18-02-2014 Gün.: 18-02-2014

Bu Yazıda Neler Var

  • Tarihin Tanımı
  • Tarihin Konusu
  • Tarihi Olayların Özellikleri
  • Tarihin Kaynakları
  • Tarihi Kaynakların Sınıflanması
  • 1. Yazılı Kaynaklar
  • 2. Sözlü kaynaklar
  • 3. Kalıntılar
  • 4. Çizili, Sesli ve Görüntülü Kaynaklar
  • 5. Birinci Elden Kaynaklar
  • 6. İkinci Elden Kaynaklar
  • Tarihi Kaynaklar Nasıl Kullanılır
  • Tarih Yazıcılığı Çeşitleri
  • 1. Hikayeci Tarih Yazıcılığı
  • 2. Öğretici Tarih Yazıcılığı
  • 3. Araştırmacı Tarih Yazıcılığı
  • 4. Diğer Bakışlar
  • Tarihin yararlandığı bilimler
  • İlgili Yazılar

    01 | Tarih
    02 | Tarihi Roman
    03 | Tarihin Kaynakları
    04 | Tarihi Olayların Özellikleri
    05 | Tarihin Yararlandığı Bilimler
    06 | Historiyografi

    En Son Eklenenler

    08 | Yakıt Yakıt

    Tarihin Tanımı

    Geçmiste yasamis insan topluluklarinin birbirleriyle olan iliskilerini, savas ve barislarini, kültürlerini, medeniyetlerini, sosyo – ekonomik yapilarini belgelere dayanarak, yer ve zaman göstererek, sebep – sonuç iliskisi içerisinde inceleyen ve objektif olarak açiklayan bilime tarih denir. Tarih, Geçmişteki insanın yaptıklarını, neden ve sonuç ilişkisi dahilinde, yer ve zaman göstererek, belgeler ışığında objektif olarak incelediği için bir bilim kabul edilir.

    Tarihin Konusu

    Insan faaliyetleri ve bu faaliyetlerin sonucu içerir. Insan faaliyetleri önce düsünce olarak ortaya çikar, daha sonra uygulama alanina konulmasi ile olgu ve olaylar sekline dönüsür.

    Olgu : Fetih hareketi, nüfus artisi...
    Olay : Istanbul’un fethi, bir çocugun dogumu...

    Tarihi Olayların Özellikleri

    * Konusu insan geçmisidir.
    * Tarihin kanunu yoktur.
    * Olaylari neden – sonuç iliskileri içerisinde ele alir. (Bu özellik tarihe bilimsellik kazandirir.)
    * Olaylari yer ve zaman belirterek ifade eder. (Tarihi hikaye olmaktan çikarir.)
    * Tarih ele aldigi olaylari o günün sartlarina göre degerlendirir ve açiklar. (Tarihe objektiflik kazandirir.)
    * Tarihin deneyi, tekrari, gözlemi yoktur.
    * Tarihteki olaylarin her biri digerinin ya sonucu ya sebebidir.

    Belgelere dayanarak olaylari açiklar. (Tarihe dogruluk ve kesinlik kazandirir.)

    Tarihin Kaynakları

    Tarihçiler araştırmalarında çok çeşitli kaynaklar kullanırlar. Bu kaynakların önem sırasına göre belirli bir hiyerarşi içinde sınıflanması ve yorumlanması tarihçinin temel çalışma yöntemidir.
     

    Tarihi Kaynakların Sınıflanması

    1. Yazılı Kaynaklar

     Tarihçelerin temel kaynaklarını teşkil eder.
     Arşiv belgeleri: kamuya ya da özel kişilere ait arşivlerde bulunan belgelerdir. Arşivler resmi kayıtlar, yazışmalar gibi çok çeşitli belgeleri içerir.
     Yayınlanmış resmi belgeler: Döneme ait kanunlar, kararnameler, kararlar
     İncelenen döneme ait hatıralar, eserler, edebiyat çalışmaları
     Dönemin basın-yayın organları (gazeteler, dergiler)
     

    2. Sözlü kaynaklar

    Sözlü tarihin en büyük kaynağı insandır. En önemli özelliği ise yine tarihin nesnesi olan insan unsurunu kendisine temel bilgi kaynağı olarak almasıdır.
     
    Sözlü tarihin diğer kaynakları ise ; tarihî şiirler, hikâyeler, efsaneler, mitoslar, destanlar, menkıbeler, fıkralar ve atasözleri olmak üzere çeşitlendirilebilir.
     

    3. Kalıntılar

    Arkeolojik kazılarda elde edilen malzemelerdir. Taş, toprak, kemik ve çeşitli madenlerden yapılmış eşyalar, mağara resimleri, kabartmalar, mezarlar, heykeller bunlardandır.
     

    4. Çizili, Sesli ve Görüntülü Kaynaklar

    Bu kaynaklara; haritalar, planlar, taş plaklar, fotoğraf vs. örnek gösterilebilir. Ancak montaj yapılabilmesi kaset, cd, dvd vs. belgelerin yüzde yüz güvenilir olma özelliğini yitirmesine neden olmaktadır.
     

    5. Birinci Elden Kaynaklar

    Tarihi olayın geçtiği döneme ait her türlü bulgudur.
     

    6. İkinci Elden Kaynaklar

    Olayın geçtiği döneme yakın ya da o dönemin kaynaklarından yararlanılarak meydana getirilen eserlerdir.ve bu eserler daha uzun kalabilirler.

    Yazılı ve sözlü kaynakların yeterli olmadığı durumlarda (ya da bu kaynakları tamamlamak amacıyla) fotoğraflar ve günlük eşyalar (örneğin Eski Yunan toplumu için vazo motifleri) birinci elden kaynak olarak tarih çalışmalarına temel oluşturabilir.
     

    Tarihi Kaynaklar Nasıl Kullanılır

    Tarih bilimi nesnel verilere, olgulara dayanan bir bilimdir, ancak nesnelliği bütünüyle yansıtması mümkün değildir. Tarihî çalışmaların birinci elden kaynaklara, arşiv belgelerine dayalı olması bu çalışmaların inceledikleri konu üerine mutlak bilgi verdiği, son sözü söylediği anlamına gelmez. Bu durumun nedenleri kaynaklara bağlı (nesnel) ve tarihçiye bağlı nedenler olarak ikiye ayrılabilir:
     1.Arşiv belgeleri her zaman güvenilir bir kaynak teşkil etmez; örneğin resmi kayıtların henüz kaleme alındıkları sırada gerçekten uzak bilgiler yansıtmaları olasıdır. Tarihçi bu olasılıkları da göz önünde bulundurarak kaynaklara karşı eleştirel bir yöntem izler.
     2.Kullanılacak olan belgelerin seçimi, sunuş şekli, tarih çalışmasının amacı, tarihçinin kişisel siyasi-ideolojik tercihleri, tarihçinin eser verdiği dönemin siyasi-ideolojik koşulları gibi çeşitli nedenler, tarih yorumlarına etki eder. Dolayısıyla aynı arşiv belgelerinden yola çıkılarak farklı tarih yorumlarına ulaşılması olasıdır.
     

    Tarih Yazıcılığı Çeşitleri

    Tarih yazma çeşitleri , dil özellikleri ve anlam bakımından birbirinden farklılık gösterir ve üç çeşit tarih yazıcılığı vardır. Bunlar:
     

    1. Hikayeci Tarih Yazıcılığı

    Bu tarz ilk olarak eski Yunan'da ortaya çıkmıştır. Başlangıçta ağızdan ağza dolaşan hatıralar şairler tarafından nazım tarzında söylenmekte ve bunlara "epos" adı verilmekteyken, Logograflar tarafından hikâyeleştirilerek nesre çevrilmişler ve arşivlerdeki malzemenin de ilavesiyle içlerine birtakım gerçekler de karışmıştır. Fakat yine de, Strabon'un ifadesiyle bunlar "epos" olmaktan kurtulamamışlardır. Logografların eserleri ne edebi, ne de tarihi eserlerdir. Sadece ilmi araştırma yolunu açan "basit kronikler"dir. "Tarihin Babası" adıyla bilinen Herodotos her ne kadar Logografların yolundan gitmişse de, insanı merkez haline getirmiş olması ve kavrayış üstünlüğüyle onlardan ayrılır. Herodotos da hikâyeci tarih tarzını kullanmıştır. Fakat olayları peş peşe sıralamakla kalmamış, onları bir düzen içinde nakletmiş ve bir kompozisyon örneği vermiştir. Eserinde az da olsa siyasi görüşler vardır. Tenkit düşüncesine sahip olmamakla birlikte, gördükleri ile duydukları arasında bir ayrım yapmıştır.
     

    2. Öğretici Tarih Yazıcılığı

    Geçmiş olaylardan ders almak, gelecekteki yolu doğru çizebilmek, okuyucuya ahlaki ve milli duygular aşılayabilmek maksadıyla yazılan bu tarz eserler, öğretici bir mahiyet arz ettiklerinden "öğretici" veya "pragmatik" denilen tarihçilik akımı içinde yer alırlar. Bu tarzın önderliğini yapan kişi Thukydides ( Tukudides ) 'tir. Gerçek anlamda tarihçilik, onun "Pelopennesoslular ile Atinalıların Savaşı" adlı eseriyle başlamıştır. Bu eser sadece edebi bakımdan değil, metod ve zihniyet bakımından da daha önceki eserlerden çok farklıdır. Bu fark, eserin gerek konu, gerekse muhtevasında kendini göstermektedir. Eser zaman ve mekân bakımından sınırlandırıldıktan başka, sadece müellifin yaşadığı devrin olaylarına tahsis edilmiş; devlet, tarihi realitenin merkezi olarak görülerek, esas yerine getirilmiştir. Devlet düşüncesinin esasını siyaset teşkil etmesi dolayısıyla da Thukydides ( Tukudides ) bir siyasi tarih yazıcısı olmuştur. Thukydides ( Tukudides ) yetişme tarzı sebebiyle de, araştırmaya yeni bir anlam getirmiştir. Bu da "siyasi öğretim de faydalı olmak"tır. Böylece ilk defa olarak tarih biliminin sosyal bilimler içindeki yeri de tayin edilmiştir. Burada amaç, faydalı olmak, tarih yoluyla tecrübeyi arttırıp bilgiyi çoğaltarak geliştirmek ve insanı başarılı kılmaktır. Bunun şartları ise:
     Gerçeğe tamamen sadık kalmak,
     Olay ve durumları anlatırken, aralarındaki ilişkiyi ortaya koymaktır.
     
    Geçmişi öğrenerek, bu bilgilere dayanarak şu anki durum ve gelecek hakkında hüküm vermek anca bu şekilde mümkündür. Tarih yazıcılığında bu tür, Thukydides ( Tukudides ) ’ten sonra diğer eski Yunan ve Roma tarihçilerince de benimsenmiş; Polybios, Plutarkhos, Tacitius, Machiavelli gibi yazarlar onun izinden gitmişlerdir. Pragmatik tarih yazıcılığının en belirgin özelliği, tarihte ün yapmış şahsiyetlere geniş yer verilmesi, bu kişilerin idealleştirilmesi, hatta adeta insanüstü varlıklar haline getirilmesidir. İslam tarihçiliğindeki "Siyer" kitapları bu tarza örnek olarak gösterilebilir. Thukydides'in açtığı çığır, tarihi gerçekleri ortaya koymak hedefini güttüğü halde, örnek olmak prensibiyle de hareket ettiğinden, bunu benimseyen müelliflerin eserlerinde hep zaferler ve parlak olayların işlenmesine özen gösterilmiş, başarısızlıklar ve hayal kırıklıkları karşısında sessizlik tercih edilmiştir. Bu da öğretici tarzın en büyük zaafını teşkil etmiştir.
     

    3. Araştırmacı Tarih Yazıcılığı

    Olayların sebeplerini ve sonuçları derinlemesine inceleyerek, yer ve zaman bakımından dönemin toplumsal, ekonomik yapılarını, iklim ve diğer bütün şartları detaylı şekilde düşünerek, olayları sadece tek bir sebebe bağlamadan sade şekilde anlatılması tarzıdır.19. yüzyılda ortaya çıkmıştır.
     

    4. Diğer Bakışlar

    Tarih konusu üzerinde, Alman filozof Karl Marx tarafından geliştirilen materyalizm görüşü de önemli yer tutmaktadır. Materyalizm'in bu tarih konusunda ki görüşüne tarihsel materyalizm denir.
     

    Tarihin yararlandığı bilimler

     1.Arkeoloji: Özellikle yazının olmadığı dönemlerdeki koşullar hakkında bilgi sağlamasıyla tarihçilerin yararlandığı bilimdir.
     2.Antropoloji: Toplumların ırk yapılarını inceler.
     3.İktisat: Ekonomik olayların kanunlarını ortaya koyan iktisat bilimi geçmişteki olayların iktisadi sebeplerinin anlaşılması konusunda tarihçilere ışık tutar.
     4.Filoloji: Dil bilimidir. Eski kaynakların çevrilmesi ve incelenmesi konularında tarih bilimine yardımcı olur.
     5.Nümizmatik: Eski paraları inceler.
     6.Heraldik: Armaları, mühürleri, ünvanları, bayrakları inceler.
     7.Felsefe: Tarihteki olaylarda dönemin felsefesini bilmek ve düşünce yapısını öğrenmek tarihçinin olayları daha derin anlayabilmesini sağlar.
     8.Epigrafi: Taş ve mermer kitabelerin üstündeki yazıları inceler.
     9.Kronoloji: Tarihi olayların zaman içerisindeki yerini belirleyen, sıralayan ve düzenleyen bilimdir.
     10.Sosyoloji: Toplumu incelemesiyle tarihi olaylardaki toplumların özelliklerinin bilinmesi konusunda tarih bilimine yardımcı olur.
     11.Etnografya: Toplumun örf, adet ve geleneklerini inceler.
     12.Paleografya: Eski yazıları inceleyen bilim dalıdır.Yazılı kaynakların anlamlaştırılması bağlamında tarihçilerin faydalandığı bir bilimdir.
     13.Coğrafya: Tarihçi olayları daha iyi anlamak için geçtiği yeri bilmek zorundadır. O yerin dağlarını, nehirlerini, toprak özelliklerini v.b. gibi bilgileri ona coğrafya bilimi verir.
     14.Diplomasi: Resmi belgeleri inceleyip, sınıflandırarak tarihçiye yardımcı olur.
     15.Toponomi: Yer adları bilimi
     16.Heraldik: Armaları inceleyen bir bilimdir.
     17.Secere-Soy Kütüğü: İnsanların soylarını inceleyen bilimdir.
     18.Onomastik: İsim bilimidir.
     19.Psikoloji: İnsanların ruhi durumunu ve karakterini inceleyen bilimdir.
     20.Siyaset: Tarihsel olarak bir toplumun incelenmesi ve toplumun tarihsel açıdan gelişimini sağlamak için tarih biliminden yararlanılır.
     21.Kimya: Karbon 14 deneyi ile bulguların hangi döneme ait olduğunu inceler.




    En Cok Okunan Yazilar

    02 | Düzlem Düzlem
    07 | Destan Destan
    08 | Paragraf Paragraf
    
    ..:: Online Uyeler ::..
    
    Bi soru sor